Een konijn dat niet eet of stil in een hoekje zit: het lijkt iets kleins dat vanzelf wel overgaat, maar niets is minder waar. Snel ingrijpen kan het verschil betekenen tussen leven en dood. Konijnen zijn meesters in het verbergen van pijn. Daarom is het belangrijk dat je als verzorger of eigenaar signalen herkent en op tijd in actie komt.
Dit artikel verscheen eerder in ons asielblad Beestebende en is geschreven door Eline van den Eijkel, beheerder bij Dierentehuis Stevenshage.
Natuurwondertje
Het spijsverteringsstelsel van een konijn is een waar meesterwerk van de natuur. Hun hele lichaam is aangepast om te overleven op slechts vezels. Waar andere dieren honger zouden lijden, haalt het konijn alle voeding uit wat de natuur te bieden heeft. De spijsvertering van een konijn is een prachtig, maar complex en daardoor kwetsbaar systeem.
Levensgevaarlijk
Een maag-darmstilstand is één van de meest voorkomende én gevaarlijkste aandoeningen bij konijnen. De maag van het konijn is eigenlijk een soort tussenstation in een continue proces. In plaats van actief te kneden en te legen, vertrouwt de maag op aanvoer van nieuw voedsel om de inhoud verder te duwen. Zodra een konijn niet meer eet, blijft de maaginhoud stil liggen. Bacteriën in de maag en darmen blijven gas produceren. Dit gas kan niet ontsnappen doordat een konijn niet kan boeren of braken. De maag zet op, waardoor organen en bloedvaten in de knel komen. De inhoud van de maag droogt uit, waardoor verstopping ontstaat. Dit is het begin van een maag-darmstilstand, een vicieuze cirkel die bij konijnen binnen enkele uren levensgevaarlijk wordt!
Gebit
Konijnentanden groeien hun hele leven door, ongeveer 2 mm per week! Dit is nodig om al het vezelrijke hooi te kunnen vermalen, maar het betekent ook dat gebitsproblemen op de loer liggen. Als de kiezen van een konijn niet voldoende, of onregelmatig afslijten, ontstaan scherpe haken die pijn doen bij het eten. Daardoor krijgt het konijn te weinig binnen en de spijsvertering komt stil te liggen. Het eten van alleen brokken is niet voldoende om het gebit genoeg te laten slijten. Tip: geef water in een bakje in plaats van uit een flesje. Hierdoor gebruikt het konijn zijn kaak en tong natuurlijker. Dit draagt bij aan een gezonde stand van het gebit én betere hydratatie, en dat helpt weer om verstopping te voorkomen.
Parasieten en stekende insecten
Vlooien, mijten, luizen en muggen zijn uitwendige parasieten. Ze veroorzaken niet alleen jeuk, schilfers en haaruitval, maar kunnen ook virussen overdragen, zoals RHD en Myxomatose. Dit zijn erg besmettelijke konijnenziektes die vaak een dodelijke afloop hebben. Veel ziektes en parasieten verspreiden zich daarnaast via vieze, broeiende bodembedekking. Vliegen leggen hun eitjes graag in vochtige hoekjes, de larven (maden) voeden zich met weefsel van het konijn. Dit noemen we myasis. Het wordt helaas vaak pas ontdekt, wanneer het te laat is. Een schoon verblijf bevordert daarom konijnengezondheid.
E. Cuniculi
Een bijzondere parasiet is Encephalitozoon cuniculi, een eencellig organisme. Wat deze parasiet zo verraderlijk maakt, is dat hij vaak lang aanwezig kan zijn zonder duidelijke symptomen. Een groot deel van de konijnen draagt deze parasiet mee, zonder daar ziek van te zijn. De parasiet nestelt zich in organen zoals de nieren, hersenen en het zenuwstelsel. Daar veroorzaakt hij kleine ontstekingen, die langzaam schade aanrichten. Soms verloopt dit proces maandenlang ongemerkt, tot het dier plotseling symptomen ontwikkelt. Signalen bij een besmet konijn: scheve kop, evenwichtsproblemen, incontinentie, vermagering en oogafwijking. Gelukkig is de parasiet goed beheersbaar, mits je er op tijd bij bent. Hoe eerder de behandeling start, hoe beter het herstel.
Goede weerstand
Konijnen zijn ingesteld op sober voedsel. Problemen ontstaan veelal bij een te rijk dieet. Verwennen mag natuurlijk best, maar wees verstandig. Onbeperkt hooi, beperkt brokjes, dagelijks kruiden en groenvoer helpen het immuunsysteem sterk te houden. Daarnaast zijn de aanwezigheid van een soortgenoot, voldoende beweging, hygiëne en rust ook heel belangrijk.
Een konijn dat niet eet is altijd een spoedgeval!
Raadpleeg bij twijfel altijd direct een konijnkundige dierenarts.
Laatste blog & nieuws
Help de dieren deze week met jouw digitale collectebus
Komende week is het collecteweek! Terwijl onze collectanten langs de deuren gaan, kun jij ook meedoen, gewoon vanuit huis. Maak in 1 minuut je eigen online collectebus en deel ‘m met vrienden, familie of collega’s via WhatsApp of social media. Samen maken we het verschil voor de asieldieren! Klik hier om je digitale collectebus aan te maken.
Kleuterjuffen tussen de asieldieren
De kleuterklassen van basisschool De Stevenshof gingen onlangs aan de slag met het thema beestenboel. En als je aan dieren denkt èn in de Stevenshof bent, dan is Dierentehuis Stevenshage natuurlijk om de hoek! Vijf leerkrachten kwamen langs en namen een prachtige video op om ‘hun’ 125 kleuters te laten zien hoe het werkt in een asiel. Op school gingen de kinderen aan de slag met hun zelfgebouwde ‘asiel’!
Voorjaarskriebels met de nieuwe Beestenbende
We gaan de lente in met een frisse nieuwe editie van ons asielblad Beestenbende! Met coverkoppel Gizmo & Zazu en veel nuttige EHBO-tips voor je huisdier. Je leest over Kittens Kiezel, Kei en Pebble, die samen met hond Bikkel in verzwakte toestand bij ons binnenkwamen en na intensieve zorg allemaal een eigen gouden mandje vonden! Je maakt kennis met kattenverzorger Julia èn natuurlijk met onze geweldige asieldieren die hun favoriete voorjaarsklusjes delen!
