Een konijn dat niet eet of stil in een hoekje zit: het lijkt iets kleins dat vanzelf wel overgaat, maar niets is minder waar. Snel ingrijpen kan het verschil betekenen tussen leven en dood. Konijnen zijn meesters in het verbergen van pijn. Daarom is het belangrijk dat je als verzorger of eigenaar signalen herkent en op tijd in actie komt.
Dit artikel verscheen eerder in ons asielblad Beestebende en is geschreven door Eline van den Eijkel, beheerder bij Dierentehuis Stevenshage.
Natuurwondertje
Het spijsverteringsstelsel van een konijn is een waar meesterwerk van de natuur. Hun hele lichaam is aangepast om te overleven op slechts vezels. Waar andere dieren honger zouden lijden, haalt het konijn alle voeding uit wat de natuur te bieden heeft. De spijsvertering van een konijn is een prachtig, maar complex en daardoor kwetsbaar systeem.
Levensgevaarlijk
Een maag-darmstilstand is één van de meest voorkomende én gevaarlijkste aandoeningen bij konijnen. De maag van het konijn is eigenlijk een soort tussenstation in een continue proces. In plaats van actief te kneden en te legen, vertrouwt de maag op aanvoer van nieuw voedsel om de inhoud verder te duwen. Zodra een konijn niet meer eet, blijft de maaginhoud stil liggen. Bacteriën in de maag en darmen blijven gas produceren. Dit gas kan niet ontsnappen doordat een konijn niet kan boeren of braken. De maag zet op, waardoor organen en bloedvaten in de knel komen. De inhoud van de maag droogt uit, waardoor verstopping ontstaat. Dit is het begin van een maag-darmstilstand, een vicieuze cirkel die bij konijnen binnen enkele uren levensgevaarlijk wordt!
Gebit
Konijnentanden groeien hun hele leven door, ongeveer 2 mm per week! Dit is nodig om al het vezelrijke hooi te kunnen vermalen, maar het betekent ook dat gebitsproblemen op de loer liggen. Als de kiezen van een konijn niet voldoende, of onregelmatig afslijten, ontstaan scherpe haken die pijn doen bij het eten. Daardoor krijgt het konijn te weinig binnen en de spijsvertering komt stil te liggen. Het eten van alleen brokken is niet voldoende om het gebit genoeg te laten slijten. Tip: geef water in een bakje in plaats van uit een flesje. Hierdoor gebruikt het konijn zijn kaak en tong natuurlijker. Dit draagt bij aan een gezonde stand van het gebit én betere hydratatie, en dat helpt weer om verstopping te voorkomen.
Parasieten en stekende insecten
Vlooien, mijten, luizen en muggen zijn uitwendige parasieten. Ze veroorzaken niet alleen jeuk, schilfers en haaruitval, maar kunnen ook virussen overdragen, zoals RHD en Myxomatose. Dit zijn erg besmettelijke konijnenziektes die vaak een dodelijke afloop hebben. Veel ziektes en parasieten verspreiden zich daarnaast via vieze, broeiende bodembedekking. Vliegen leggen hun eitjes graag in vochtige hoekjes, de larven (maden) voeden zich met weefsel van het konijn. Dit noemen we myasis. Het wordt helaas vaak pas ontdekt, wanneer het te laat is. Een schoon verblijf bevordert daarom konijnengezondheid.
E. Cuniculi
Een bijzondere parasiet is Encephalitozoon cuniculi, een eencellig organisme. Wat deze parasiet zo verraderlijk maakt, is dat hij vaak lang aanwezig kan zijn zonder duidelijke symptomen. Een groot deel van de konijnen draagt deze parasiet mee, zonder daar ziek van te zijn. De parasiet nestelt zich in organen zoals de nieren, hersenen en het zenuwstelsel. Daar veroorzaakt hij kleine ontstekingen, die langzaam schade aanrichten. Soms verloopt dit proces maandenlang ongemerkt, tot het dier plotseling symptomen ontwikkelt. Signalen bij een besmet konijn: scheve kop, evenwichtsproblemen, incontinentie, vermagering en oogafwijking. Gelukkig is de parasiet goed beheersbaar, mits je er op tijd bij bent. Hoe eerder de behandeling start, hoe beter het herstel.
Goede weerstand
Konijnen zijn ingesteld op sober voedsel. Problemen ontstaan veelal bij een te rijk dieet. Verwennen mag natuurlijk best, maar wees verstandig. Onbeperkt hooi, beperkt brokjes, dagelijks kruiden en groenvoer helpen het immuunsysteem sterk te houden. Daarnaast zijn de aanwezigheid van een soortgenoot, voldoende beweging, hygiëne en rust ook heel belangrijk.
Een konijn dat niet eet is altijd een spoedgeval!
Raadpleeg bij twijfel altijd direct een konijnkundige dierenarts.
Laatste blog & nieuws
Loot mee voor een unieke cartoon van jouw dier!
Jouw donatie telt dubbel bij de Digitale Collecte Dierenhulp!
Doneer van 21 september t/m 7 oktober 2026 via onze Digitale Collecte Dierenhulp en laat jouw donatie verdubbelen! Of maak je eigen digitale donatiebox aan en collecteer in jouw eigen omgeving. Elke donatie helpt. En doordat Stichting DierenLot de opbrengst tijdens de actieperiode verdubbelt, kan jouw steun nu extra veel betekenen! Zo krijgen de kwetsbaarste dieren in jouw regio de zorg die ze verdienen. Help je mee?
Geef je nu op als bakker voor onze Bake Sale!
Wil jij de asieldieren helpen met jouw bakkunsten? Geef je dan nu op als bakker voor onze Bake Sale tijdens de Open Asieldag op zaterdag 10 oktober! Je bepaalt helemaal zelf wat je maakt: zoet, hartig, vegan, alles is welkom! Klik snel verder voor meer informatie en aanmelden.
